Araştırmacı Yazarlar | Yazarlar

BÜYÜK SELÇUKLU SULTANI MELİKŞAH

28 Şubat 2021, 17:32

  BÜYÜK SELÇUKLU SULTANI MELİKŞAH

     Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla

   Büyük Selçuklu Hükümdarı Melikşah, 16 Ağustos 1055’te doğdu. Daha küçük yaşta babası Alparslan onun eğitimine ve gelişimine özel ilgi ve ihtimam gösterdi. Gürcistan seferinde, babasına o da eşlik etti. 11 yaşındaki Melikşah, Vezir Nizâmülmülk ile birlikte karargahta kalıp babasına vekalet etti. Daha sonra bizzat Melikşah’ın da katıldığı muhasara ile Bizans’a ait bir kale ele geçirildi.

   Melikşah, babasının vefatından sonra 17 yaşında tahta geçti. Tecrübesizliğini fırsat bilen Karahan ve Gazneliler saldırı başlattı. Amcalarının da aralarında olduğu hanedan üyeleri, tahta geçmek için isyana geçti. Melikşah, saldırıları ve isyanları başarıyla sonlandırarak tahttaki yerini sağlamlaştırdı.

Hükümdarlığının ilk dönemlerinde, Büyük Selçuklu Devleti’nin merkezini Rey’den İsfahan’a taşıdı.

   1079’da kardeşi Tutuş’un zaferi sonucu Büyük Selçuklular’a tâbi olarak Suriye ve Filistin Selçukluları kuruldu.

   1083’te Diyarbekir bölgesine yapılan seferler sonucunda Mardin, Hasankeyf ve Cizre gibi şehir ve kaleler Selçuklular’ın eline geçti. Musul da 1085’te Selçuklular’ın hakimiyetine girdi.

Bu süreçte, kardeşi Tekiş’in isyanları Sultan Melikşah’ı meşgul eden meselelerden biri oldu. Daha önce affedilse de isyanlarına devam eden Tekiş gözlerine mil çekilerek hapse atıldı.

Artuk Bey’in Anadolu’dan geri çağrılmasını fırsat bilen Kutalmışoğlu Süleyman Şah, Anadolu’da bir devlet kurma ümidine kapıldı. Bizans’taki taht kavgalarından faydalanarak İznik’i fethetti ve 1075’te Anadolu Selçuklu Devleti’ni kurdu.

Süleyman Şah ile kardeşi Mansur arasındaki çekişmelerden rahatsız olan Melikşah, Emir Porsuk’u Anadolu’ya gönderdi. Porsuk’un yardımıyla Mansur’u bertaraf eden Süleyman Şah, Sultan Melikşah’tan hükümdarlık menşuru alarak Anadolu’nun yegane hakimi oldu. Süleyman Şah’ın 1086’da ölümünden sonra Sultan Melikşah Halep’e hareket ederek şehri ele geçirdi. Bir süre sonra Urfa ve Antakya’yı da aldı.

   Kafkaslar ve Anadolu’da bir dizi fetihler gerçekleştiren Melikşah, daha sonra halkına zulmeden Batı Karahanlı Hükümdarı Ahmed b. Hızır Han’ın üzerine yürüdü. Önce Buhara, ardından Semerkant’ı ele geçirdi. Böylece Batı Karahanlılar Büyük Selçuklular’a tabi oldu.

   Mekke ve Medine’de hutbe zaman zaman Abbasi halifesi ve Sultan Melikşah adına, zaman zaman da Fatımîler adına okunuyordu. Melikşah’ın adımları sonrası Mekke ve Medine’de Selçuklu hakimiyeti teyit edildi. 1092 yılında da Yemen ve Aden’de Selçuklu hakimiyeti kuruldu.

   Sultan Melikşah döneminin en önemli olaylarından biri Hasan Sabbah’ın Alamut’u işgal ederek devlet kurması oldu. Melikşah’ın ilk girişimleri sonuç vermedi. Sonraki sefer Melikşah’ın ölüm haberi yüzünden başarılı olamadı. Bazı eserlerde Melikşah ile Hasan Sabbah arasındaki mektup teatisinden bahsedilmektedir. Melikşah, Hasan Sabbah’ı yeni bir din icat etmek ve insanları kandırmakla suçluyor ve hatasında ısrar ederse kalelerini yerle bir edeceğini ifade ediyordu. Hasan Sabbah ise Müsülman olduğunu, Abbasilerin hilafeti gasp ettiğini ve hilafetin gerçek sahibinin Fatımîler olduğunu söylüyordu. Ayrıca sultanı Nizamülmülk’ün entrikalarına karşı uyarıyor ve Selçuklu Devleti’ni tehdit ediyordu. Bu mektupların propaganda amacıyla sonraki dönemlerde uydurulduğu da söylenmektedir.

   1092’de Melikşah’la birlikte İsfahan’dan Bağdat’a giderken Nizamülmülk bir bâtınî fedaisi tarafından öldürüldü. Vezirin katlinden, aralarının açılmış olduğundan dolayı sultanı sorumlu tutanlar olmuştur. Ancak sultan, yaralı durumdaki vezirin yanına gidip olayla hiçbir ilgisinin bulunmadığına dair yemin etmiştir.

   1092’de yeniden Bağdat’a giden sultan halifeye haber gönderip Bağdat’ı hemen terk etmesini istedi. Devlet adamları araya girerek on gün mühlet aldılar. Ancak yediği av etinden dolayı hastalanan ve ateşli hummaya yakalanan Sultan Melikşah 1092’de 37 yaşında Bağdat’ta vefat etti.

Sultan’ın Halife, Terken Hatun veya Nizamülmülk’ün adamları tarafından öldürüldüğü de rivayet edilir.

   Terken Hatun, küçük yaştaki oğlu Mahmud’u tahta çıkarmak için Melikşah’ın ölümünü gizledi. Bu yüzden cenaze namazı dahi kılınmayıp gizlice toprağa verildi. Daha sonra İsfahan’da sultanın Şafii ve Hanefiler için yaptırdığı medresenin haziresinde defnedildi.

   Melikşah’ın Ahmed, Berkyaruk, Dâvud, Muhammed Tapar, Sencer, Mahmud, Tuğrul ve Emîr Humâr adlı sekiz oğlu ile Gazneli veliahdı Mes‘ûd b. İbrâhim’le evlenen Gevher, Halife Muktedî-Biemrillâh ile evlenen Mâh-Melek ve Halife Müstazhir-Billâh ile evlenen Seyyide adlı üç kızı, ayrıca isimleri tespit edilemeyen iki çocuğu daha olmuştur. Melikşah öldüğünde oğullarından Berkyaruk, Muhammed Tapar, Sencer ve Mahmud hayattaydı.

   Melikşah, çok iyi bir at binicisiydi ve her çeşit silahı büyük bir ustalıkla kullanırdı. Zevk için avlanmaktan dolayı pişman olduğu ve avladığı hayvanların sayısını tespit ettirip kefaret olarak 10 bin dinar sadaka dağıttığı rivayet edilir. Avladığı hayvanların boynuz ve tırnaklarından Bağdat-Mekke yolu üzerinde ve Maveraünnehir’de yaptırdığı iki işaret kulesi meşhurdur.

Kaşgar’dan Boğaziçi’ne ve Ege adalarına, Aral gölü ve Kafkasya’dan Yemen ve Aden’e kadar uzanan çok geniş bir alanda hakimiyet kurarak adına hutbe okutmuştur. Döneminde, ülkenin her yöresinde huzur ve güven sağlanmıştır.

Hristiyan halkına da iyi davranan Melikşah, Ermeni patriğinin isteği üzerine kiliseleri, manastırları  ve din adamlarını vergiden muaf tutmuştur.

   “Sultânü’l-âlem, es-sultânü’l-muazzam, es-sultânü’l-âdil” gibi unvanlarla anılan Melikşah, tedbirli, ileri görüşlü ve istişare önem veren bir hükümdardı. Selçuklu devlet teşkilâtı onun zamanında Nizamülmülk’ün de gayretiyle mükemmel bir şekil aldı. Bilimsel ve kültürel faaliyetler onun döneminde zirveye ulaştı. Bağdat’ta Camiu’s Sultan adıyla bilinen bir cami, İsfahan’da bir rasathane, çeşitli yerlerde köprü, ribat, imaret, hisar ve kaleler; ayrıca birçok bölgede medreseler yaptırdı. Celâlî takvimi adı verilen güneş takvimini hazırlattı.

Sultan hac yollarını emniyete aldığı gibi hacıların yollarda su sıkıntısıyla karşılaşmamaları için kuyular açtırıp sarnıçlar yaptırmıştır. Ticaret mallarından alınan meks gibi bazı vergileri kaldırdığı için ticaret erbabının ve halkın sevgisini kazanmıştır. Allah CC Rahmet eylesin. Mekanı cennet olsun.

                  METİN ALKAN

                       EĞİTİMCİ YAZAR

 

Araştırmacı Yazarlar
 Araştırmacı Yazarlar internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları Araştırmacı Yazarlar Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz. Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.
ÖNCEKİ YAZILARI
VİDEO GALERİ
 
YAZARLARIMIZ
Y
Metin ALKAN
RAMAZAN ORUCUNDA KAZA KEFARET
Y
Nurcan CANKORU
MENZİLE
Y
Mehmet GÖÇMEZ
ANMAK MI ANLAMAK MI
Y
SERDAR BOZDOĞAN
TARİH BİZİ ÇAĞIRIYOR BİZDE TARİHE YENİDEN ÇAĞ AÇTIRIYORUZ
Y
Pınar SÖNMEZ
AŞK BİR NOKTA
Y
Hatice BAŞKAN
KADINSIN
Y
Fatmanur KUŞ
SU GİBİ AZİZ OL EVLADIM
Y
Duygu Gürses DİKEN
MALINI BAĞIŞLAYAN ELBETTE KURTULUŞA ERMİŞTİR..
Y
Zeynep DEMİR
önce sela, sonra adın okunur minarelerden.
Y
Ayhan KÜFLÜOĞLU
Eşyayı gösteren Rabbimiz’in varlığı, o eşyadan daha zahir ve kesin
Y
Nur KABADAYI
Umut Ederek Yaşamak
Y
Büşra ŞENTÜRK
Sen Kaderim Misin
Y
Büşra Nur GECE
Mabede İsmet; Meryem'e Betül Sıfatı Yakışır...
Y
Merve DİKİCİ
TEVEKKÜL KIL
Y
Ebru ATA
KIYIYA İNSANLIK VURDU
Y
Mustafa KAYALI
ZAMAN VE MEKÂNDA KIBLEMİZ
Y
Türker ELMAS
NUR ve HAKİKAT AVCILIĞI
Y
Nagihan ZENGİN
Ademiyetten Kemaliyete İrfan Yolculuğu
Y
Öznur MACİT
bir b/akış bir yürüyüş (04,05,14 Eskici dergi yayınlandı)
 
EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
Fetö Gerçekleri ve Son Gelişmeler Takip Kanalı Google Play Storide Kullanıma Açıldı Fetullahçı Terör Örgütünün İhanet Günlükleri BİZİ DİNLEYİN!!! Ak Partiyi Bitirmek için Ak Parti içi Yürütülen Gizli Operasyonlar
 
KONUK YAZARLARIMIZ
K
İsmail GENÇ
İnsanız ve İnsanlığı Özlüyoruz
K
Emrah POLAT
Vahametlerle İmtihan ve Müracaat
K
Mehmed ESMER
Kubbetüs Sahra'yı tanıyacağız
K
Elif NİSA
Gerçekten İnsan Azar
K
Elif MUSLUOĞLU
Cemâli Bâ Kemâle Seyredelim
K
Fikriye AYYILDIZ
GAFLET
K
Merve YAĞMUR
ÖLMEDEN ÖNCE ÖLÜNÜZ
K
Fuat TÜRKER
Münafıklar Kavramıyorlar!
K
Hüray BOZBIYIK
TESETTÜRÜN VERDİĞİ HUZUR
 
ÖZEL RÖPORTAJ
CEMALEDDİN HOCANIN ARDINDAN..
CEMALEDDİN HOCANIN ARDINDAN..
Bizler Cemalettin Bal Hocamızın muvahhid bir mümin; Kur'an Hizmetkarı bir müftü olduğuna aynel-yakin şahidiz. Kur'an talebelerine verdiği önem, inşa ettirdiği Hafızlık Kurslarının işleriyle bizatihi ilgilenmesi, personelinin derdinde sıkıntısında varıyla yoğuyla koşan,kendisiyle uğraşan ona iftira edenlere dahi beddua etmeyen yine onları dualarıyla uğurlayan bir hocamız olduğuna şahidiz.
 
E-POSTA LİSTESİ
 
FOTO GALERİ
 
ANKET

Web Sitemize Nasıl Ilaştınız?




 

Sitemizde yayınlanan haberlerde basın ahlakına, hukuk ilkelerine, insan hak ve özgürlüklerine bağlı kalacağımıza söz veririz. Yazarlarımızın yazılarıyla ilgili her türlü sorumluluk kendilerine aittir. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz.

Adres : Sizde Araştırmacı Yazarlara Katılabilir Çalışmalarınızı Yayınlatabilirsiniz! arastirmaciyazarlar@gmail.com a Ad Soyad ve Yazar Resminizle birlikte gönderin değerlendirelim