16 Mayıs 2016, 14:11 - 
BATILILAŞMADA MÜNDEMİÇ DİN KARŞITLIĞI

BATILILAŞMADA MÜNDEMİÇ DİN KARŞITLIĞI

BATILILAŞMADA MÜNDEMİÇ DİN KARŞITLIĞI

Batı’nın kendi kabuğunu Rönesans ve Reform hareketleriyle başlatılan uzun bir süreçte kırıp sosyal kültürel ekonomik sanayi ve teknoloji olarak dünya hakimiyetine ulaşması, bir açıdan skolastik anlayışla ortaçağa saplanmasına neden olan Hıristiyanlık dinine, özelliklede din adamlarına karşıtlık temeline dayanır. Aslında burada karşıtlık ifadesi de tam doğru değildir. Hıristiyanlık dinini temsilen kilise, kendi kontrol etki ve konumunu korumak adına yeni gelişmelere dini temele dayalı olarak başlangıçta karşı çıkmıştır. Toplumda müthiş otoritesi bulunan kilisenin küçük karşıtlıklarına rağmen Rönesans Reform hareketleri, aydınlanma ve modernizme ulaşılmıştır. Elbet bu süreçte kilise dışlanıp toplum dinsizleşmemiştir. Toplumda din yine hakim, kilise etki etkinlik ve menfaatine yine sahiptir.

Kısaca özetlemeye çalıştığımız olayın bu boyutu bizim aydınlarımızda birazda Batı’nın asi ve günahkar birkaç çocuğunun yönlendirmesiyle ‘din terakkimize mani olmuştur’ inancını doğurarak dini tamamen toplumdan uzaklaştırma ancak böylece maddi terakkiye yükseline bilineceği ideali ortaya çıkmıştır.

Jön Türklerle başlayan bu ideal son dönem Osmanlı toplumunda güçlü bir rüzgar olarak esmeye başlar. Basın yayın kitaplar ve tiyatrolarla bu, topluma lanse edilmeye çalışılır. İkinci Abdülhamit’in Anadolu’ya yaydığı ‘batı tarzı eğitim veren okullar’ bu fikir sahiplerinin görüşlerini toplumun tabanına yaymalarında müthiş bir imkan sağlar. Abdülhamit’in iyi niyetine rağmen açtığı bu okullarda müthiş bir İslam dini karşıtlığı ve hatta Abdülhamit düşmanlığı yapılır.

Bu okulların bu durumlarından dolayı ilk sosyologumuz Ziya Gökalp’ın babasının onun için ‘okursa dinsiz okumazsa da eşek olacak’ dediği söylenir. Endişe doğru çıkmıştır. Din karşıtlığının en büyük savunucusu doktor Abdullah Cevdet intihar girişiminde bulunan öğrencisi Ziya Gökalp’ı tedavi etmiş ve kurşun izi olan anlına ‘haç işaretini’ andırır dikiş atmıştır. Elbet dinsiz olunmuyor, İslam’a düşmanlık ve karşıtlık olarak devamında din ihtiyacı sonuçta Hıristiyanlığa sempatiyi doğuruyor.

Bu sempatiyi yine bu anlayışın güçlü isimlerinden Tevfik Fikret’te de görürüz. Şiirleri Hıristiyanlık sempatisi kokar. Bu yaklaşımla yetiştirdiği ‘oğul Haluk’ sonuçta Hıristiyanlık dinine girer. Hüseyin Rahmi mahalle ağzıyla yazdığı romanlarda inceden halkın dini anlayış ve değerleriyle alay eder. Ahmet Mithat günümüzdeki araştırmacı gazeteci yaklaşımıyla toplum gerçeklerinden hareketle yeni bir toplumsal anlayış ortaya koymaya çalışır. Toplumu değiştirmede kitapların yetersiz olduğunu, o gün revaçta olan tiyatroların daha etkin olduğundan hareketle tiyatro oyunlarının yaygınlaşması gerektiğini söyler. Halid Ziya, Stendhal’a öykünürcesine yazdığı ‘Mai ve Siyah’ romanıyla anlatılarında dinin esamesinin bile okunmadığı bir toplum kurgulayarak  toplumun ahlakı değerlerini hümanist bir yaklaşımla adeta yok eder. Bu eser Osmanlı toplumunun taban değerlerini kaybederek değişiminde o kadar etkili olmuştur ki bu güçlü silah günümüze de taşınarak en çok izlenen dizi olarak kullanılır. Demek ki toplumumuzda asil ve asıl bazı  kökler hala duruyor olmalı ki Halit ziya’nın güçlü sosyolojik silahı modernleştirilerek yeniden kullanılma ihtiyacı duyuldu.

Marks’ın ‘din afyondur’ sözü de bizim aydınlanmacılarımızca İslam dinine uyarlanarak toplumu değiştirme adına iyi şekilde kullanılmıştır. Hıristiyanlık dini adına bazı açılardan bu söz makul olabilir ancak İslam dini için afyon tabiri tamamen haksızlıktır.

Elbette  ‘pozitivist yaklaşım’ da aydınlanmacılarımız tarafından din karşıtlıklarını bilimsel olarak kullanmalarında büyük fırsat sağlamıştır. O gün toplumda yaygın eksik ve hatalı skolastik düşünceye dayalı dini anlatımları da çok iyi kullanarak bilimsellik adı altında etkili bir din karşıtlığı yapılmıştır. Pozitivizmde  deneysel bilgiler, mantık ve akıl  esastır. Dünyanın yuvarlaklığı, gök cisimlerinin konum ve hareketleri, yağmur ve rüzgar olayları vb. üzerine geleneksel dini öğretinin eksiklerini, hatalı anlatımlarını fırsat bilerek bunu İslam dini karşıtlığı olarak hatta birazda ‘tiye alarak’ kullanmışlardır.   

Burada, ‘Osmanlı son dönemi Batılılaşma hareketinde bütün aydın ve münevverlerimiz din karşıtlığı anlayışına mı sahipti?’ doğal sorusu doğal olarak sorulur ve buna cevabımız elbette ki hayırdır. O halde onlar nerdeydi de din devleti Osmanlıda devlet imkanlarıyla diğerleri din karşıtı bir nesil yetiştirdi?

Bu sorunun cevabı olan dindar aydın ve münevverlerimizi başka bir yazımda ele alacağım.

 

Hasan TÜLÜCEOĞLU

 



YORUM YAZ
BU HABER İÇİN HENÜZ YORUM EKLENMEMİŞTİR.
 Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları, okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan Araştırmacı Yazarlar hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
DİĞER Hasan TÜLÜCEOĞLU HABERLERİ
ÖZEL RÖPORTAJ
Çocuk Gelişimi Uzmanı Serap Buharalı İle Çok Özel Röportaj
Çocuk Gelişimi Uzmanı Serap Buharalı İle Çok Özel Röportaj
Serap Hanım öncelikle kendinizden kısaca bahseder misiniz?
 
YAZARLARIMIZ
Y
Metin ALKAN
HER ŞEY HUZUR İÇİN
Y
Pınar SÖNMEZ
AŞK BİR NOKTA
Y
N.Arslan CANKORU
SAYILMAZ
Y
Hatice BAŞKAN
KADINSIN
Y
Fatmanur KUŞ
SU GİBİ AZİZ OL EVLADIM
Y
Duygu Gürses DİKEN
MALINI BAĞIŞLAYAN ELBETTE KURTULUŞA ERMİŞTİR..
Y
Zeynep DEMİR
önce sela, sonra adın okunur minarelerden.
Y
Ayhan KÜFLÜOĞLU
Eşyayı gösteren Rabbimiz’in varlığı, o eşyadan daha zahir ve kesin
Y
Nur KABADAYI
Umut Ederek Yaşamak
Y
Büşra ŞENTÜRK
Sen Kaderim Misin
Y
Büşra Nur GECE
Mabede İsmet; Meryem'e Betül Sıfatı Yakışır...
Y
Merve DİKİCİ
TEVEKKÜL KIL
Y
Ebru ATA
KIYIYA İNSANLIK VURDU
Y
Mustafa KAYALI
ZAMAN VE MEKÂNDA KIBLEMİZ
Y
Türker ELMAS
NUR ve HAKİKAT AVCILIĞI
Y
Nagihan ZENGİN
Ademiyetten Kemaliyete İrfan Yolculuğu
Y
Elif TAVŞU
ŞİMENDİFER İLE BEKÂYA DOĞRU
Y
Öznur MACİT
bir b/akış bir yürüyüş (04,05,14 Eskici dergi yayınlandı)
 
EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
Er Rahman'a Ayine Ne Zaman Olacaksın? KERKÜK TÜRK’TÜR TÜRK KALACAK VE TÜRKİYE’NİN OLACAK GÜÇLÜ BİR EĞİTİM SİSTEMİ HER ENGELİ AŞAR Her şey, Vakti saatinde Değerlenir.
 
KONUK YAZARLARIMIZ
K
İsmail GENÇ
İnsanız ve İnsanlığı Özlüyoruz
K
Emrah POLAT
Vahametlerle İmtihan ve Müracaat
K
Mehmed ESMER
Kubbetüs Sahra'yı tanıyacağız
K
Elif NİSA
Gerçekten İnsan Azar
K
Elif MUSLUOĞLU
Cemâli Bâ Kemâle Seyredelim
K
Mehmet GÖÇMEZ
HUZUR
K
Fikriye AYYILDIZ
GAFLET
K
Merve YAĞMUR
ÖLMEDEN ÖNCE ÖLÜNÜZ
K
Fuat TÜRKER
Münafıklar Kavramıyorlar!
K
Hüray BOZBIYIK
TESETTÜRÜN VERDİĞİ HUZUR
 
SON YORUMLANANLAR
 
VİDEO GALERİ
 
E-POSTA LİSTESİ
 
FOTO GALERİ
 
EN ÇOK TIKLANANLAR
 
ANKET

Web Sitemize Nasıl Ilaştınız?




 

Sitemizde yayınlanan haberlerde basın ahlakına, hukuk ilkelerine, insan hak ve özgürlüklerine bağlı kalacağımıza söz veririz. Yazarlarımızın yazılarıyla ilgili her türlü sorumluluk kendilerine aittir. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz.

Adres : Sizde Araştırmacı Yazarlara Katılabilir Çalışmalarınızı Yayınlatabilirsiniz! arastirmaciyazarlar@gmail.com a Ad Soyad ve Yazar Resminizle birlikte gönderin değerlendirelim